Coğrafi Bilgi Sistemleri Nedir

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), İngilizce Geographical Information Systems (GIS) ifadesinin Türkçe’ye çevrilmiş hali olup, kullanıcıların çok farklı disiplinlerden olması nedeniyle, bu kavram da değişik şekillerde tanımlanmaktadır.

Coğrafi Bilgi Sistemleri Nedir
CBS

1.Coğrafi Bilgi Sistemleri Nedir?

Coğrafi Bilgi Sistemi En yalın ifadeyle sayısal haritaların akıllı duruma getirilmesi ve üzerinde konumsal analizlerin yapılabilmesidir.

Sistem; Sayısal harita teknolojisinin gelişmesi ile birlikte bir çok kullanım alanı bulmaktadır. Özellikle uygun yer seçimi analizlerinde, güzergah koridorlarının seçiminde, tarımsal planlama çalışmalarında, Şehir ve Bölge Planlama, Ormancılık alanlarında kullanılmaya başlanmıştır.



Sistemin esası, coğrafi bölgenin istenen bilgileri ile birlikte bilgisayarlarda modellenmesine dayanmaktadır. Bir taraftan bölgenin sayısal haritaları temin edilip, harita üzerinde bulunan nesnelerin birbiri ile olan ilişkileri tanımlanırken, diğer taraftan her nesnenin açıklayıcı bilgisi grafik ile de ilişkilendirilmektedir. Hazırlanmış böyle bir yapıda, kullanıcı, bölgeye ilişkin analizlerini model üzerinde düzenleyebilmektedir.

Coğrafi bilgi sistemlerini, arazi veya parsel bilgi sistemlerinden ayıran en önemli özellik, GIS’de topolojinin de bulunmasıdır. Sayısal harita üzerinde bulunan nesnelerin birbirine göre konumlarının ve ilişkilerinin sistem tarafından bilinmesi veya haritaların bu ilişkileri bünyesinde bulundurarak akıllı olması demek, topolojinin sistemde tanımlı olduğunu göstermesi demektir.

Genel olarak tanımlanabilen topoljik ilişkiler; komşuluk, bindirme, yakınlık, içinde veya dışında konumsal ifadeleri kapsar. Böyle bir yapıda, bir parsel içinde bulunan evler, ağaçlar, komşusu olan yollar, diğer parseller veya kendine belli mesafede yerleşmiş diğer nesneler sorgulanabilmektedir. Sistemde tanımlanabilen diğer bir özellik ise, sayısal harita üzerinde bulunan her grafik nesnenin, grafik olmayan sözel bilgisinin, grafik olmayan bir veri tabanında toplanmasıdır.

2.Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS/GIS) Nedir

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), İngilizce Geographical Information Systems (GIS) ifadesinin Türkçe’ye çevrilmiş hali olup, kullanıcıların çok farklı disiplinlerden olması nedeniyle, bu kavram da değişik şekillerde tanımlanmaktadır. Özellikle CBS’nin dünyada konumsal bilgi ile ilgilenen kişi, kurum ve kuruluşlar arasında geniş bir merak uyandırması, gelişmelerdeki hızlı değişiklikler, özellikle ticari beklentiler, farklı uygulama ve fikirler, CBS’nin standart bir tanımının yapılmasına henüz izin vermemiştir. CBS, bazı araştırmacılara göre konumsal bilgi sistemlerin tümünü içeren ve coğrafi bilgiyi irdeleyen bir bilimsel kavram, bazılarına göre; konumsal bilgileri dijital yapıya kavuşturan bilgisayar tabanlı bir araç, bazılarına göre de; organizasyona yardımcı olan bir veri tabanı yönetim sistemi olarak nitelendirilmektedir. Buna göre en genel haliyle CBS’tanımı aşağıdaki şekildedir;

“Coğrafi Bilgi Sistemleri; konuma dayalı gözlemlerle elde edilen grafik ve grafik-olmayan bilgilerin toplanması, saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini bütünlük içerisinde gerçekleştiren bir bilgi sistemidir.